Logopedia. Jak zadbać o prawidłowy rozwój mowy dziecka.


Logopedia. Jak zadbać o prawidłowy rozwój mowy dziecka. Sabina Baranowska, wyd. Dragon,  2022
Logopedia. Jak zadbać o prawidłowy rozwój mowy dziecka. Sabina Baranowska, wyd. Dragon, 2022

Na początku był pomysł


Kolejny dzień w pracy, kolejna konsultacja, kolejna diagnoza. Pytania zadawane przez rodziców - co mam zrobić, skoro syn/córka nie chce mówić? Ile powinno mówić dwuletnie dziecko? Czy to normalne, że on/ona śpi z otwartą buzią? Jak nauczyć moje dziecko czytać? Czy zerówkowicz musi znać litery? On/ona nie chce ze mną w domu powtarzać słówek. Te i wiele innych pytań oraz zagadnień pojawia się praktycznie na każdym prowadzonym przeze mnie spotkaniu. Chcąc ułatwić rodzicom przysłowiowe “trzymanie ręki na pulsie” w pewnym momencie pomyślałam o stworzeniu poradnika, który poruszałby kompleksowo zagadnienia rozwoju dziecka i rozwoju mowy oraz rozwiewał potencjalne wątpliwości na najczęściej zadawane mi pytania. Szesnaście lat pracy z dziećmi, w tym dwanaście w charakterze logopedy, dały mi całkiem spory zasób wiedzy i praktyki, żeby zmierzyć się z takim pomysłem.

Pierwszym poważnym krokiem do pracy nad poradnikiem było skonstruowanie konspektu, wstępnego zarysu treści jakie miały się w nim znaleźć. Choć bardzo zależało mi na praktycznym aspekcie ujętych w nim informacji, zdałam sobie sprawę z tego, że najpierw muszę rodzicom dostarczyć podstawową wiedzę o rozwoju dziecka i rozwoju mowy, bo inaczej trudno będzie im mieć punkt odniesienia, co w danym wieku jest problemem czy trudnością, a co nie. Chcecie dowiedzieć się, co jest w środku poradnika? Zapraszam do lektury!


Logopedia... spis treści książki
Spis treści

Część teoretyczna


Chcąc ująć kompleksowo to, co stanowi tło dla rozwoju mowy w części teoretycznej skupiłam się na przedstawieniu rozwoju dziecka od momentu narodzin do momentu rozpoczęcia przez nie nauki szkolnej. W poszczególnych rozdziałach omawiam umiejętności osiągane przez dziecko w danym wieku, a także rozwój mowy na danym etapie. Być może część z was będzie zdziwiona rozdziałem dotyczącym pierwszego roku życia - wszak dziecko w powszechnej opinii w tym wieku jeszcze nie mówi! Spokojnie, już wyjaśniam. Logopeda to nie tylko ktoś od was wymowy. Logopeda może pomóc w trudnościach w karmieniu (jeśli wynikają one z zaburzeń w obrębie obszaru, który leży w jego kompetencjach), doradzi w wyborze pierwszej łyżeczki czy też pomoże rozszerzać dietę. No dobrze, ale jak to się ma do mowy? - można by zapytać. Bazowe umiejętności, takie jak gryzienie, żucie, połykanie i inne są podwaliną pod późniejszy rozwój artykulacji, zatem ten obszar będzie bardzo interesował logopedę. Dodatkowym obszarem zainteresowań terapeuty w tym okresie będzie rozwój komunikacji. Mowa jest tylko jednym z jej przejawów. Zanim pojawią się pierwsze słowa logopeda przygląda się takim rzeczom jak kontakt wzrokowy, gaworzenie, itp.

Wymienione powyżej umiejętności to tylko kilka przykładów zagadnień jakie poruszam w części teoretycznej. Na końcu każdego rozdziału znajdziecie krótką ściągawkę z najważniejszymi sygnałami zwiastującymi potencjalne problemy. W kolejnych rozdziałach znajdziecie także odpowiedzi na pytania o liczbę słów, które powinien wypowiadać 2 i 3-latek, informacje na temat tego jakie zdania tworzy przedszkolak, kiedy u dziecka rozwija się umiejętność opowiadania oraz w jakim momencie i w jakiej kolejności w rozwoju pojawiają się poszczególne głoski języka polskiego. Opowiadam również o tym jakie są najczęściej występujące zaburzenia mowy występujące u przedszkolaków i dlaczego logopeda wysyła was do…. fizjoterapeuty.


Część praktyczna


Muszę wam się przyznać, że to moja ulubiona część tego poradnika! Jest świetnym podsumowaniem mojej wieloletniej praktyki i jestem bardzo zadowolona z faktu, że mogłam się podzielić moimi sposobami zarówno na naukę komunikacji jak i utrwalanie poprawnej wymowy. Ideą tej części było zdjęcie z ramion rodziców poczucia, że muszą mieć oni jakieś wyjątkowe umiejętności i coraz to nowe zabawki, aby zachęcić dziecko do wspólnych aktywności. Dobierając zabawy skupiłam się na tym, aby do ich przeprowadzenia potrzebnych było jak najmniej przedmiotów, a te, które są potrzebne, żeby znajdowały się w każdym domu, w którym mieszkają dzieci. Nie znajdziecie tutaj propozycji zabaw z drogimi i wymyślnymi gadżetami, ja zachęcam was do skorzystania z takich zwykłych przedmiotów jak koc, pluszaki, karton, pudełko po butach czy miska z wodą. A w przypadku starszaków do większości proponowanych aktywności w ogóle nie potrzebujecie żadnej rzeczy!

Pisząc rozdziały o zabawach chciałabym was przekonać, że macie w rękach najważniejsze “narzędzie”, które motywuje dzieci - RELACJĘ. To wasza więź z dzieckiem, w połączeniu z odrobiną żartu, teatralności, elementu zaskoczenia, autentycznego zaangażowania i dobrego humoru daje rezultat w postaci możliwości nauki komunikacji czy też utrwalania poprawnej wymowy.



Logopedia... propozycje gier i zabaw w książce
Propozycje gier i zabaw

Logopedia... gry i zabawy logopedyczne w książce
Propozycje gier i zabaw



Gotowość szkolna


Dwa rozdziały poradnika zostały poświęcone zagadnieniu tak zwanej “gotowości szkolnej”. Być może na pierwszy rzut oka niewiele ma to wspólnego z mową czy logopedią, ale wychodząc naprzeciw wspomnianym wcześniej zapytaniom rodziców postanowiłam pochylić się nad tym zagadnieniem. W tych rozdziałach znajdziecie zarówno wiedzę na temat tego jakie umiejętności powinno posiadać dziecko kończące klasę 0, jak i propozycje zadań i aktywności, które pomogą wam zniwelować ewentualne trudności w zakresie przyszłej nauki czytania i pisania.


Słowniczek


Ponieważ doskonale zdaję sobie sprawę z faktu, że wiele z pojęć pojawiających się w mojej książce nie jest dla przeciętnego czytelnika tak oczywista jak dla mnie na końcu poradnika znajdziecie słowniczek pojęć, którymi posługuję się we wcześniejszych rozdziałach. Pomoże wam to z pewnością w lepszym zrozumieniu czytanego tekstu.


A na zakończenie


Oddaję w wasze ręce książkę będącą podsumowaniem mojej wieloletniej praktyki. Moim celem było pokazanie wam, rodzicom, jak ważnym jesteście ogniwem we współpracy waszego dziecka z logopedą. To wy je najlepiej znacie, to wy macie okazję obserwować je na co dzień i to wy możecie jako pierwsi wychwycić niektóre nieprawidłowości. Macie też ogromny potencjał aby wspierać wasze dziecko w podejmowanie wysiłku jakim jest nauka mowy czy ćwiczenie poprawnej artykulacji. Mam nadzieję, że moja książka będzie dla was cenną pomocą w tym zakresie. Książkę znajdziecie w większości internetowych księgarni. Miłej lektury!



Sabina Baranowska

autorka