Jak wspierać dziecko z opóźnionym rozwojem mowy w domu (ćwiczenia).


Opóźniony rozwój mowy ćwiczenia

Wydawać by się mogło, że mówienie to nic trudnego, nawet dla dzieci. Że ta czynność, tak prosta, przychodzi naturalnie, że nie potrzebujemy włożyć żadnego wysiłku w jej opanowanie. I (na szczęście!) tak zazwyczaj jest. Co jednak, jeśli mowa dziecka znacznie różni się od mowy jego rówieśników (dziecko mówi mało lub mowa jest niezrozumiała)? Co zrobić jeśli widzimy, że maluch ma trudności z uczeniem się języka, że przychodzi mu to z trudem? Co jeśli to opóźniony rozwój mowy?


Najprostszą odpowiedzią będzie - udać się do logopedy dziecięcego! Jest jednak kilka rzeczy, na które można zwrócić uwagę na co dzień i zmodyfikować, a które mogą pomóc dziecku w uczeniu się mówienia.


Jak stymulować mowę dziecka w domu ?

Dziecko uczy się poprzez naśladownictwo, poprzez kontakt z rodzicem lub opiekunem i w ten sposób rozwija swoje umiejętności komunikacyjne. Maluchy do 3 r.ż. uczą się emocjonalnie, a więc więź i emocje wpływają na ich dalszy rozwój. Pamięć emocjonalna u dzieci rozwija się od urodzenia– „mózg pamięta wcześniej emocje niż fakty” (Szamburski K.), dlatego tak ważna od pierwszych chwil życia jest bliskość, kontakt wzrokowy, dotyk, czułość. Bazując na emocjach i bliskości stwarzaj przyjazną atmosferę, która sprzyja okazjom do komunikowania się:

  1. Zwracaj się do dziecka twarzą w twarz, utrzymuj kontakt wzrokowy – dziecko dzięki temu widzi Cię, ma okazję również obserwować ruchy i układ warg, a to świetna okazja do naśladowania. Twarz jest niezwykle ważna w relacji, zdradza więcej niż nam się wydaje. Przykuj jego uwagę, pobaw się w robienie i naśladowanie min.

  2. Ośrodki zlokalizowane w mózgu odpowiedzialne za mowę i ruch są blisko siebie, a stymulowanie jedno obszaru wpływa na sąsiedni, dlatego ćwiczenia motoryki małej (ćwiczenia dłoni i palców) wspomagają rozwój mowy. Trenując rękę „trenujemy mowę” np. poprzez lepienie, klejenie, nawlekanie drobnych elementów (np. koralików), zapianie guzików, malowanie palcami, wykrawanie ciastek, itd.

  3. Ćwiczenia narządów artykulacyjnych – mają na celu usprawnienie języka, warg, policzków. Spróbujcie pobawić się w dmuchanie piórek, puszczanie baniek, naśladowanie konika (kląskanie), naśladowanie wozu strażackiego (e-o, e-o, e-o), cmokanie, przesyłanie całusków.

  4. Mów do dziecka od pierwszych chwil życia – opisuj dziecku co się dzieje wokół niego, mów co przy nim robisz, wskazując palcem pokazuj dziecku otaczającą go rzeczywistość. W ten sposób wzmacniasz więź między Tobą a dzieckiem, motywujesz je do komunikacji. Reaguj na jego potrzeby i nawiązuj z nim kontakt.

  5. Dostarczaj prawidłowy wzorzec wymowy. Używaj prostych słów i krótkich zdań. Do słów i zdań dodaj gestykulację, żywą mimikę. Pozostawiaj przestrzeń na odpowiedź. Mów do dziecka wyraźnie. Zadając pytania nie oczekuj od razu odpowiedzi, nie twórz napięcia i nie wywieraj presji.

  6. Śpiewanie i piosenki z ruchem/gestem – prawidłowy słuch jest warunkiem prawidłowego rozwoju mowy – rozwijaj go poprzez śpiewanie, tańczenie do piosenek z różnymi gestami. Pobaw się ze swoim dzieckiem – modeluj głosem, naśladuj zwierzątka, niech dziecko nie czuje presji, a tylko dobrą zabawę.

  7. Pokazuj dziecku świat – opowiadaj kto znajduje się na obrazkach, co się na nich dzieje. Czytaj książki, wierszyki – dzięki temu rozbudzasz w dziecku ciekawość świata, rozwijasz kreatywność, pobudzasz myślenie, wyobraźnię, a także uczysz koncentracji uwagi oraz ćwiczysz pamięć. Pytając o to co się działo w książeczce wzbogacasz słownictwo i uczysz dialogu.

  8. Bądź dla dziecka dobrym słuchaczem – nie przerywaj mu, nie kończ zdań za niego, daj mu czas i przestrzeń na przyswojenie nowych słów.

Ważne:

  • Stwórz atmosferę bezpieczeństwa i swobody;

  • Opowiadaj - nie koniecznie czytaj tylko bajki;

  • Daj przestrzeń i czas na odpowiedź;

  • Używaj prostych słów;

  • Nie zalewaj dziecka pytaniami/mową;

  • Dostosuj swoje wymagania do możliwości i wieku dziecka.

Czego unikać?

  • Skreśl ze swojego słownika słowa: „powiedz”, „powtórz” – spróbuj zaaranżować sytuację tak, aby dziecko chciało powtórzyć dane sylaby lub słowa, by działo się to w naturalnych warunkach np. poprzez wskazanie palcem i pytanie „oo, a kto to?”, schowanie przedmiotu z pytaniem – “oo jest, a co/gdzie to?”;

  • Do 2. roku życia dziecko nie powinno korzystać z telefonu, tabletu, spędzać czasu przed telewizorem – spróbuj to całkowicie wykluczyć lub ograniczyć do minimum;

  • Unikaj wytwarzania poczucia presji;

  • Nie odpowiadaj za dziecko – poczekaj na jego odpowiedź;

  • Nie wyręczaj dziecka – w mowie i czynnościach dnia codziennego.


Drogi Rodzicu! Mam nadzieję, że te wskazówki pomogą Ci wesprzeć swoje niemówiące lub mało mówiące dziecko w domu. Ćwiczenia mogą być także doskonałą zabawą. Jeśli jednak coś w rozwoju mowy dziecka Cię martwi, nie zwlekaj z konsultacją u logopedy dziecięcego!



Klaudia Pająk

logopeda


 

Przeczytaj na czym polega praca logopedy i neurologopedy w naszym Centrum. Sprawdź dojazd z Krakowa.